Jak zastrzec dowód osobisty po zgubieniu lub kradzieży

Jeśli zgubisz dowód osobisty albo ktoś Ci go ukradnie, zrób dwie rzeczy. Po pierwsze, zastrzeż dowód w Systemie Dokumenty Zastrzeżone, który prowadzi Związek Banków Polskich. Zrobisz to w aplikacji mObywatel (Usługi → Ochrona danych → Zastrzeż dokument) albo w dowolnym banku. Po drugie, unieważnij dowód w urzędzie gminy, przez internet lub w aplikacji mObywatel. Kradzież zgłaszasz na policji, a wtedy dowód zostaje unieważniony z dniem zgłoszenia.

Wszystko jest bezpłatne. Jeśli masz ukończone 18 lat, zgłoszenie utraty dowodu automatycznie zastrzega też Twój numer PESEL. Dopiero wtedy możesz spokojnie złożyć wniosek o nowy dokument.

0 złzastrzeżenie, unieważnienie i nowy dowód
828 828 828zastrzeżenie dokumentu przez bank (tylko klienci części banków)
14 dnina cofnięcie zawieszenia dowodu w mObywatelu
do 30 dniczas oczekiwania na nowy dowód

Zastrzeżenie a unieważnienie dowodu – czym się różnią

Te dwa słowa często są mylone, a chodzi o dwie osobne rzeczy. Najlepiej zrobić obie.

	Zastrzeżenie dokumentu	Unieważnienie dowodu
Gdzie trafia informacja	System Dokumenty Zastrzeżone (ZBP), z którego korzystają banki, operatorzy komórkowi i inne firmy	państwowy Rejestr Dowodów Osobistych
Gdzie to zrobisz	aplikacja mObywatel (Zastrzeż dokument), oddział banku, część banków pod nr 828 828 828	urząd gminy, gov.pl, aplikacja mObywatel, konsulat; przy kradzieży policja
Skutek	firmy z systemu nie zaakceptują dokumentu	dowód traci ważność na zawsze
Czy można odwrócić	tak, zastrzeżenie można cofnąć	nie, trzeba wyrobić nowy dowód
Czy zastrzega PESEL	nie	tak, po zgłoszeniu utraty (osoby pełnoletnie)

Zastrzeżenie w banku działa szybko i dociera do firm, u których oszust najczęściej próbuje wziąć pożyczkę albo kartę SIM. Unieważnienie sprawia, że dokument jest nieważny dla wszystkich, także dla urzędów.

Co zrobić od razu po zgubieniu lub kradzieży dowodu

Zastrzeż dowód w aplikacji mObywatel lub w banku (opis niżej).
Przy kradzieży zgłoś sprawę na policji. Przy zgubieniu unieważnij dowód w urzędzie, przez internet lub w aplikacji.
Sprawdź, czy PESEL jest zastrzeżony (Usługi → Zastrzeż PESEL w mObywatelu). Jeśli nie jest, zastrzeż go sam.
Jeśli zginął cały portfel, zastrzeż karty płatnicze w swoim banku.
Złóż wniosek o nowy dowód osobisty.

Jeśli dowód gdzieś się zapodział w domu i może się jeszcze znaleźć, możesz go w mObywatelu tylko zawiesić zamiast unieważniać. Piszemy o tym niżej.

Jak zastrzec dowód w aplikacji mObywatel

Usługę Zastrzeż dokument dodano do aplikacji na początku 2026 r. Zgłoszenie trafia prosto do Systemu Dokumenty Zastrzeżone ZBP, bez dzwonienia i chodzenia do banku. Według Ministerstwa Cyfryzacji (kwiecień 2026 r.) w ten sposób zastrzeżesz dowód osobisty, paszport i prawo jazdy, ale tylko własne. Potrzebujesz mDowodu w aplikacji i aktualnej wersji mObywatela.

Otwórz aplikację mObywatel i zaloguj się.
Wybierz Usługi, a potem w kategorii Ochrona danych usługę Zastrzeż dokument.
Stuknij Dowód osobisty, a następnie Zastrzeż dowód.
Stuknij Potwierdź.

W tej samej usłudze sprawdzisz, czy dokument jest już zastrzeżony. Aplikacja pokazuje tylko, że zastrzeżenie istnieje, a ze względów bezpieczeństwa nie pokazuje, w którym banku je złożono. Zastrzeżenie złożone w aplikacji cofniesz tylko w aplikacji (Cofnij zastrzeżenie → Potwierdź). Zastrzeżenie złożone w banku cofniesz tylko w oddziale banku.

Zastrzeżenie zrób od razu, nawet jeśli do urzędu wybierasz się dopiero następnego dnia. Działa w kilka sekund, także w nocy i w weekend.

Jak zastrzec dowód w banku

Według strony Systemu Dokumenty Zastrzeżone utracone dokumenty najlepiej zastrzec w banku:

osobiście w oddziale swojego banku albo w dowolnym banku, który przyjmuje zastrzeżenia od osób bez konta (lista jest na dokumentyzastrzezone.pl),
telefonicznie pod numerem 828 828 828, ale tylko w części banków, tylko jako ich klient i po zdalnej weryfikacji tożsamości.

Jedno zgłoszenie wystarczy, bo bank przekazuje je do centralnej bazy, z której korzystają pozostałe banki i inne firmy. Strona gov.pl również radzi zgłosić utratę dowodu w banku, nawet jeśli nie masz konta. Weź ze sobą inny dokument ze zdjęciem, np. paszport lub prawo jazdy, jeśli go masz.

Jak unieważnić dowód osobisty

W aplikacji mObywatel

W aplikacji wejdź w Usługi i wybierz Załatw sprawę.
Otwórz zakładkę Dowód osobisty i wybierz, co chcesz zrobić:
- zawieszenie, jeśli możesz go jeszcze znaleźć. Zawieszony dowód nie zadziała w rękach obcej osoby. Jeśli znajdziesz go w ciągu 14 dni, cofniesz zawieszenie. Jeśli nie, dowód zostanie automatycznie unieważniony. Zawieszenie dotyczy tylko e-dowodów, czyli z warstwą elektroniczną, wydanych po 4 marca 2019 r.
- unieważnienie, jeśli dokument zginął na dobre, został zniszczony albo podejrzewasz kradzież tożsamości. Unieważnienie jest natychmiastowe i nieodwracalne.
Wypełnij krótkie zgłoszenie i wyślij. Zgłoszenie trafia do urzędu, który system wybiera automatycznie.

W aplikacji zawiesisz też dowód swojego dziecka lub podopiecznego. Jeśli masz starszy dowód bez warstwy elektronicznej (wydany przed 4 marca 2019 r.) i aplikacja nie pozwala go zgłosić, zrób to na gov.pl albo w urzędzie gminy.

Przez internet na gov.pl

Wejdź na stronę usługi Zgłoś utratę lub uszkodzenie swojego dowodu osobistego – unieważnij dowód i kliknij Wyślij zgłoszenie.
Zaloguj się profilem zaufanym, e-dowodem albo podpisem kwalifikowanym.
W serwisie mObywatel.gov.pl kliknij Unieważnij, wybierz powód (utrata lub uszkodzenie) i ponownie kliknij Unieważnij.
Podpisz zgłoszenie profilem zaufanym, czyli kodem z SMS-a.
Dowód zostaje unieważniony od razu, nawet w nocy i w święta. Zaświadczenie o utracie trafia do Twojej skrzynki e-Doręczeń.

Od 1 stycznia 2026 r. tę sprawę przez internet załatwisz tylko z adresem do e-Doręczeń. Jeśli go nie masz, idź do urzędu.

W urzędzie gminy

Idź do dowolnego urzędu gminy lub miasta, nie musi to być urząd w miejscu zameldowania. Weź inny dokument tożsamości, jeśli masz (np. paszport). Urzędnik od ręki unieważni dowód i wyda zaświadczenie o utracie.

Za granicą

Zgłoś utratę w najbliższym polskim konsulacie: osobiście, pocztą lub faksem, na formularzu dostępnym na gov.pl. Konsul przekaże sprawę do urzędu, który wydał dowód.

Zaświadczenie o utracie jest ważne do czasu wydania nowego dowodu, najdłużej 2 miesiące. Nie jest dokumentem tożsamości. Nie wylegitymujesz się nim w banku ani w podróży.

Kradzież dowodu – zgłoś na policji

Jeśli dowód został skradziony (np. razem z torebką lub portfelem), zgłoś kradzież na najbliższym komisariacie policji. Według gov.pl to wystarczy: nie musisz osobno zgłaszać utraty w urzędzie, bo dowód zostaje unieważniony z dniem zgłoszenia na policji. Zastrzeżenie w banku lub w mObywatelu zrób jednak tak czy inaczej, najlepiej jeszcze przed wizytą na komisariacie. Po zgłoszeniu sprawdź w mObywatelu, czy Twój PESEL jest zastrzeżony.

Oszuści też wiedzą, że zgubiłeś dowód

Po utracie dokumentów uważaj na telefony i SMS-y „z banku”, „z policji” albo „z urzędu”, które informują, że ktoś „właśnie bierze kredyt na Twój dowód” i każą pilnie kliknąć w link, zainstalować aplikację lub przelać pieniądze na „bezpieczne konto”. To klasyczny phishing. Bank ani policja nigdy tak nie postępują. Rozłącz się i sam zadzwoń na numer ze strony banku. Nie wysyłaj nikomu zdjęcia dowodu, także kupującemu z ogłoszenia (więcej w artykule czy bezpiecznie jest podawać numer konta na OLX). Podejrzane SMS-y przekaż na numer 8080 (jak rozpoznać fałszywy SMS).

Zastrzeż także PESEL

Dowód to tylko jeden ze sposobów podszycia się pod Ciebie. Oszust, który zna Twój numer PESEL, może próbować wziąć pożyczkę na podrobione lub inne dokumenty. Dlatego warto, żeby PESEL był zastrzeżony na stałe.

Jeśli masz 18 lat lub więcej, zgłoszenie utraty dowodu automatycznie zastrzega Twój PESEL. Przy zawieszeniu dowodu możesz go zastrzec sam. Gdy będziesz potrzebować kredytu lub nowego konta, zastrzeżenie cofniesz w aplikacji w kilkanaście sekund. Wszystkie sposoby, cofanie zastrzeżenia i zasady opisujemy w poradniku jak zastrzec PESEL.

Co, jeśli dowód się znajdzie

Dowód był tylko zawieszony w mObywatelu i znalazł się w ciągu 14 dni: cofnij zawieszenie w aplikacji i używaj go dalej. Jeśli zastrzegłeś go też w Systemie Dokumenty Zastrzeżone, cofnij to zastrzeżenie tam, gdzie je złożyłeś.
Dowód został unieważniony: nie wolno już się nim posługiwać, nawet jeśli wygląda na nieuszkodzony. Unieważnienia nie da się cofnąć. Oddaj znaleziony dokument na policji, w urzędzie lub w konsulacie i wyrób nowy.

Status dowodu (Twojego albo np. kontrahenta przed podpisaniem umowy) sprawdzisz w aplikacji mObywatel w usłudze Sprawdź dowód.

Jak wyrobić nowy dowód osobisty

Nowy dowód jest bezpłatny. Wniosek złożysz na dwa sposoby:

W dowolnym urzędzie gminy. Zabierz kolorowe zdjęcie 35 × 45 mm i paszport, jeśli go masz. Jeśli nie masz żadnego dokumentu, weź inny dokument ze zdjęciem, np. prawo jazdy. W urzędzie oddasz odciski palców.
Przez internet na mObywatel.gov.pl. Podpisujesz wniosek profilem zaufanym i dołączasz zdjęcie cyfrowe. Potem w ciągu 30 dni musisz przyjść do urzędu oddać odciski palców, bo inaczej wniosek nie zostanie rozpatrzony. Od 2026 r. potrzebujesz do tego adresu do e-Doręczeń.

Dowód będzie gotowy w ciągu 30 dni. Odbierasz go osobiście w urzędzie, w którym złożyłeś wniosek, i tam ustawiasz kody PIN.

Gdy ktoś już użył danych z Twojego dowodu

Jeśli dostałeś pismo o pożyczce, której nie brałeś, albo firma poinformowała Cię o wycieku danych z Twojego dowodu, skorzystaj z usługi Zgłoś nieuprawnione wykorzystanie swoich danych osobowych – unieważnij dowód. Zgłoszenie złożysz przez internet (profil zaufany i e-Doręczenia) albo w urzędzie gminy. Dołącz dokumenty, które uprawdopodobnią kradzież tożsamości, np. pismo firmy o wycieku. Dowód zostanie unieważniony od razu, a PESEL zastrzeżony automatycznie. Sprawę zgłoś też na policji, a do firmy, która udzieliła pożyczki, złóż reklamację.

Jeśli na Twoim e-dowodzie jest kwalifikowany podpis elektroniczny od prywatnej firmy, unieważnienie dowodu go nie wyłącza. Skontaktuj się z dostawcą podpisu osobno.

Najczęściej zadawane pytania

Czy zastrzeżenie dowodu osobistego jest płatne?

Nie. Zastrzeżenie dokumentu w banku lub w aplikacji mObywatel, unieważnienie dowodu w urzędzie lub przez internet oraz wydanie nowego dowodu osobistego są bezpłatne.

Czy po zgłoszeniu utraty dowodu mój PESEL zostanie zastrzeżony?

Tak, jeśli masz ukończone 18 lat. Zgłoszenie utraty dowodu powoduje automatyczne zastrzeżenie numeru PESEL. Gdy będziesz potrzebować kredytu, cofniesz je w mObywatelu.

Czy mogę zastrzec dowód osobisty przez telefon?

Częściowo. Pod numerem 828 828 828 część banków przyjmuje zastrzeżenia dokumentów, ale tylko od własnych klientów, po weryfikacji tożsamości. Bez dzwonienia zastrzeżesz dowód w aplikacji mObywatel (usługa Zastrzeż dokument). Unieważnienie dowodu wymaga zgłoszenia w urzędzie, przez internet, w aplikacji lub na policji.

Co zrobić, jeśli znajdę dowód po zgłoszeniu utraty?

Unieważnionego dowodu nie można już używać i nie da się przywrócić jego ważności. Oddaj go w urzędzie gminy, na policji lub w konsulacie i złóż wniosek o nowy. Jeśli dowód był tylko zawieszony w mObywatelu, a znalazł się w ciągu 14 dni, możesz cofnąć zawieszenie.

Czy zaświadczenie o utracie dowodu zastąpi dowód osobisty?

Nie. Zaświadczenie o utracie nie jest dokumentem tożsamości. Jest ważne do czasu wydania nowego dowodu, ale nie dłużej niż 2 miesiące. Do tego czasu tożsamość potwierdzisz np. paszportem.

Ile czeka się na nowy dowód osobisty?

Do 30 dni. Przy wniosku złożonym przez internet termin liczy się od dnia, w którym oddasz odciski palców w urzędzie.